Marmara Bölgesi Ve İstanbul Metropolitan Alanındaki Deprem Riskine Yönelik Acil Gözlem Çalışmaları: Marmara Bölgesi Sürekli Sismoloji Gözlem Ağı (MARSİS)

-A +A
PROJE ADI :

Marmara Bölgesi Ve İstanbul Metropolitan Alanındaki Deprem Riskine Yönelik Acil Gözlem Çalışmaları: Marmara Bölgesi Sürekli Sismoloji Gözlem Ağı (MARSİS) 

DESTEKLEYEN : : TÜBİTAK-MAM 
SÜRE :

02.01.2001 - 31.12.2003

PROJENİN AMAÇLARI :

Projenin amacı başta İstanbul olmak üzere Marmara Denizi çevresindeki metropolitan bölgelerin deprem risk analizleri için gerekli ve kritik öneme sahip sismolojik, jeodetik ve jeolojik unsurların saptanması ve buna bağlı olarak deprem riskini ortaya çıkarmaktır. 17 Ağustos 1999, Mw=7.4 büyüklüğündeki İzmit depremi, Marmara denizi içine uzanan Kuzey Anadolu Fayının (KAF) potansiyel olarak büyük bir deprem üretmesini ve bölge için deprem riski analizinin önemini önplana çıkarmıştır. Marmara Denizi içinde karmaşık bir fay geometrisi sergileyen KAF’ın, hangi parçalarının aktif ve olası hasar yaratabilecek bir depremin (M > 6) odağı olabileceği, güvenilir ve hassas verilere dayalı olarak belirlenmemiştir. Bu konuda en büyük engel deniz içi jeolojik ve jeofizik çalışmalarının kara çalışmalarına göre daha zor ve çok daha yüksek maliyetli olmasıdır. Marmara Denizi içinde bir çok kırık sisteminin varlığı tartışılmaz olsa da, bu kırık sistemlerinin hangisinin büyük deprem üretebilecek KAF-levha sınırı uzantısı olduğu bilinmemektedir. Deprem riski belirleme çalışmaları için gerekli en önemli parametreler büyük deprem üretebilecek aktif sismik zonların haritalanması ve bu zonların temsil ettiği aktif faylar üzerindeki yamulma enerjisi birikim oranlarının belirlenmesini gerektirir. Aktif sismik zonların haritalanması orta ve küçük büyüklüklü depremlerin yeterince uzun bir gözlem aralığında (en az 2-3 yıl) yüksek duyarlık ve doğruluk ile belirlenmesi ile mümkündür. Bu ise bölgede mevcut olan sismik ve jeodetik ağlardan çok daha yoğun ağlar ile gözlem yapmayı gerektirir. Marmara bölgesi için deprem riskinin, günümüz yerbilimlerinin sağlayabileceği modern ölçümlere dayalı veriler ile, belirlenmesi büyük yatırımların planlaması ve beklenen olası deprem öncesi ve sonrası yapılacak yapısal güçlendirme ve kurtarma çalışmaları açısından son derece önemlidir. Ülkemizin bu yöndeki ihtiyacı ve kurumumuzun bu alandaki deneyim ve altyapısı gözönüne alınarak, projenin amacı sismolojik, jeodetik ve jeolojik gözlemlere dayalı deprem riski çalışmaları olarak belirlenmiştir.

PROJENİN SONUÇLARI :

Proje sonuçları genel anlamda deprem riski ile ilgili tüm kamu ve özel kuruluşlar tarafından kullanılacaktır. İzmit depremi sonrası yerel yönetimlerin, artan toplum duyarlığı karşısında, deprem tehlikesine karşı bilgi bankaları oluşturma girişimleri gözlenmiştir. Örneğin İstanbul Büyük Şehir Belediyesi bu yönde önemli girişimlerde bulunmuş ve sınırlı ölçüde veri toplama çalışmalarına başlamıştır. Avcılar Belediyesi’nin depremden sonra kurumumuza başvurusu sonucu İstanbul-Avcılar’da gözlenen hasarın olası nedenleri bir proje kapsamında araştırılmaktadır. Marmara Bölgesinde yürütülecek bu projenin üreteceği sonuçların bu tür yerel çalışmalara, diğer mühendislik ve deprem çekincesi çalışmalarına büyük katkı sağlayacağı açıktır. Nihayet, bölgede varolan veya planlanan büyük tesisler ve yerleşim alanları için deprem riskinin belirlenmesi yönünde büyük bir bilgi açığı vardır. Bu konuda, örnek olarak özellikle İstanbul sahil şeridindeki yerleşim alanlarının (örneğin Avcılar) yerleşim planlarının gerektiği şekilde yeniden düzenlenmesi, İzmit Körfezi Köprü Geçişi Projesi, Pendik-Kurtköy Havalanı Projesi, İzmit Bölgesi Sanayi Kuruluşları, Marmara Bölgesindeki bütün barajlar, Gölcük Deniz Üssünün stratejik olarak yeniden yapılanması, İstanbul Boğazı geçişini sağlayan mevcut köprüler ve planlanan diğer geçiş projeleri verilebilir. Bu anılan yapıların deprem riski ile ilgili bilgilere doğrudan ihtiyacı vardır.

Fotoğraflar